Lista najważniejszych 100 książek świata



Lista literatury z kanonu 100 książek, najbardziej wywierających wpływ na rozwój społeczeństwa książek od zarania dziejów do współczesności, w polskich bibliotekach znajduje się ich w ilości zaledwie ok. 40%, co ni jak nie ma się do reguły: "być dobrze poinformowanym". "100 Najważniejszych Książek Świata" - Martin Seymour-Smith 1998, tytuł oryginalny "The 100 most influential books ever written".

1. "Księga Przemian" (I Ching, nowsze Yijing) jest tak stara jak same Chiny
2. "Stary Testament" - Jeremiasz (8,22) "czyż nie ma pomocy dla mego ludu?"
3. "Iliada" i "Odyseja" Homer
4. "Upaniszady" - ok. 700-400 p.n.e., o cywilizacji Doliny Indusu czasu Mezopotamii, Chin i Egiptu
5. "Tao-te-king, czyli Księga Drogi i Cnoty" - Laozi, pierwsza filozoficzna książka w j. Chińskim, czas Konfucjusza czyli VI wiek p.n.e.
6. "Awesta" - o zoroastryzmie czyli irańskiej religii, ok. 500 r. p.n.e
7. "Dialogi konfucjańskie" Konfucjusz
8. "Wojna peloponeska" Tukidydes
9. "Corpus Hippocraticum" (Korpus hipokratejski) Hipokrates
10. "Dzieła" Arystoteles - "Co jest zgodne z naturą, sprawia przyjemność"
11. "Dzieje" Herodot
12. Państwo" Platon - "państwo ludzi dobrych", "zatem człowiek któremu się szkodzi staje się lepszy czy robi się gorszy?", "sprawiedliwość leży pośrodku pomiędzy tym, co jest najlepsze: jeżeli się krzywdy wyrządza, a nie ponosi kary i tym, co najgorsze, kiedy pokrzywdzony nie może się mścić", "trzeba żeby służba Muzom prowadziła do kochania tego, co piękne", "bo zły charakter nigdy poznać nie potrafi ani dzielności, ani siebie samego", "istnieją trzy rodzaje ludzi; kochający mądrość, lubiący zwyciężać, lubiący zyski", "państwem można bardzo długo rządzić źle, jeżeli tylko sąsiedzi pozwolą, a swoi wytrzymają."
13. "Elementy" Euklides
14. "Dhammapada" - budda w latach 560-480 p.n.e.
15. "Eneida" Publiusz Wergiliusz Maro - "Czemu, trzymając dłoń w dłoni, prawdziwymi się słowy rozmówić nie możem?"
16. "O naturze rzeczy" Lukrecjusz
17. "Pisma" Filon z Aleksandrii - "rozum przewyższa oczy ciała", "prawdziwe życie to przechodzenie od niewiedzy do wiedzy", "Pan Bóg jest znakomitszy niż wykonane przez niego dzieło"
18. "Nowy Testament" - Ewangelie św. Mateusza, św. Marka, św. Łukasza, św. Jana, Dzieje Apostolskie, Pisma św. Pawła ze "Starym Testamentem" tworzą "Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu" czyli "Biblię Tysiąclecia", obecnie korzystam z Wydania III z 1991 - wymagają stosowania, a nie komentarza, aby powstało "państwo ludzi dobrych"
19. "Żywoty Sławnych Mężów" Plutarch
20. "Roczniki, od zgonu boskiego Augusta" Korneliusz Tacyt
21. "Ewangelia prawdy" - Ta ewangelia jest niekanoniczna, pochodzi z ok. I wieku n.e.
22. "Rozmyślania" Marek Aureliusz - "Aleksander ze szkoły Platona nauczył mnie aby często i bez koniecznej potrzeby nie mówić i w listach nie pisać do nikogo: jestem zajęty. Aby w ten sposób powołując się na okoliczności, nie uchylać się od obowiązku udzielania pomocy należnej bliźnim".
"Sokrates tak się usprawiedliwiał przed Perdykasem z tego, że go nie odwiedza: Nie odwiedzam cię, by nie upaść pod ciężarem największej hańby, to znaczy, że nie mógłbym ci się za dobro otrzymane odpłacić"

23. "Zarysy pirrońskie" Sekstus Empiryk
24. "Enneady" Plotyn
25. "Wyznania" Św. Augustyn z Hippony, tytuł oryginalny "Confessiones" - napisał wyznanie do Pana i przyszłego czytelnika: "niech za moje grzechy zapłacze przed Tobą, Ojcem wszystkich braci Twojego Chrystusa"
26. "Koran" właściwa nazwa "Al-kuran" VI-VII wiek - Sura II wers 190-194: "muzułmanie mogą przystąpić do działań wojennych tylko przeciw tym, którzy ich zaatakują, tylko w obrębie własnych granic, nie wolno napadać na miejsca kultu religijnego ani toczyć walk w ich sąsiedztwie, mogą walczyć tylko z regularną armią i nie napadać na cywilów".
27. "Dalat al-ha'irin" ( Przewodnik błądzących) Majmonides
28. "Kabała" - czasem po hiszpańsku Cabala, Cabbala lub Quabala choć występuje w książce jako książka wcale nie jest książką. Tłumaczył ją po swojemu jako mistykę żydowską urodzony w Berlinie izraelski uczony Gershom Scholem (1897-1982)
29. "Suma teologiczna" Św.Tomasz z Akwinu
30. "Boska Komedia" Dante Alighieri - Pieśń VII - 127 "jednakże istnienia są tworem ręki Bożej, dla tej cnoty być by powinny wolne od zniszczenia"
31. "Pochwała głupoty" Erazm z Rotterdamu - nie ma w bibliotekach wałbrzyskich, są "Rozmyślania" - "wiara - fides, łaska - gratia, pośrednik - mediator", "historia jeśli mija się z prawdą, nie zasługuje na miano historii", "Marek Antoniusz Tuliusz określił zdolność dobrego przemawiania nie jako sztuka, ale jako wiedza: jako mądrość przemawiająca wymownie".
32. "Książę" Niccolo Machiavelli - Rozdział III: "ludzi trzeba albo hołubić, albo wygubić, gdyż mszczą się za błahe krzywdy, za ciężkie zaś nie mogą. Dlatego gdy się krzywdzi człowieka należy czynić to w ten sposób, aby nie trzeba było obawiać się zemsty". "W sprawach państwowych rodzące się zło, poznane z daleka leczy się szybko, lecz gdy na skutek tego, że nie zostało rozpoznane na czas, pozwala się na jego wzrost do tego stopnia, że gdy każdy je rozpozna, nie ma już lekarstwa". "Czas nie stoi w miejscu i może przynieść tak dobro, jak zło, tak zło, jak dobro". Rozdział X: "Taka jest natura ludzka, że bardziej zobowiązują świadczone niż doznawane dobrodziejstwa". Rozdział XII: "Jeżeli ten, który sprawuje władzę książęcą rozpoznaje zło dopiero wtedy, gdy ono powstanie, nie jest naprawdę mądry, taka zaś mądrość jest udziałem niewielu ludzi". Rozdział XXIV: "Powszechna to wada ludzi nie pamiętać o burzy, gdy morze spokojne".
33. "O niewoli babilońskiej Kościoła" Marcin Luter - cytat od Wydawcy Martina S. Smith: "Surowe wychowanie sprawiało, że jako człowiek dorosły nie potrafił okazywać uczucia przyjemności, choć potrafił je odczuwać. Pewnego razu ukarano go w szkole piętnaście razy w ciągu jednego przedpołudnia". "Luter był jednak o wiele bardziej wojowniczy niż większość niezadowolonych z istniejącego stanu rzeczy - doprawdy był człowiekiem wyjątkowo kłótliwym według wszelkich standardów - a poza tym, co ważniejsze dręczyły go poważne obawy co do własnego zbawienia. Szczerze mówiąc, nie miał wiele nadziei. Wkrótce okazało się, że w swoim oburzeniu pod adresem Kościoła wyraża uczucia i nastroje większości mieszkańców licznych państwa, z których składały się ówczesne Niemcy". "Słabym punktem teologii Lutra była kwestia sprawiedliwości świeckiej, którą bardzo niechętnie pozostawił władzom świeckim. Aż do czasów Adolfa Hitlera żaden człowiek nie cieszył się taką charyzmą wśród mieszkańców Niemiec". Z jakich państw składają się współczesne Niemcy?
34. "Gargantua i Pantagruel" Francois Rabelais
35. "Nauka religii chrześcijańskiej" Jan Kalwin
36. "O obrotach" Mikołaj Kopernik
37. "Próby" Michel Eyquem de Montaigne - "Jesteśmy ciągnieni jak drewniana zabawka obcymi sznurkami". "Nie wykaże tego rozumowanie, że tak samo i tyleż grzeszy ten, kto zerwał młodą kapustę w ogrodzie sąsiada i ten, który w nocy pozabierał święte naczynia ze świątyni". "Sokrates - głównym zadaniem mądrości jest rozróżnić zło od dobrego". "Jeśli ktoś się upija swą wiedzą patrząc pod siebie, w dół, niechaj obróci oczy wzwyż, ku minionym wiekom, a wnet opadnie mu czubek, gdy ujrzy tyle tysięcy duchów, którym do pięt nie dorósł". "Chroń ciepło głowę i nogi też, a zresztą sobie żyj jak zwierz". "Nie trzeba nam zgoła więcej urzędów, praw i przepisów, aby żyć w naszej społeczności, niż ich trzeba żurawiom i mrówkami w ich gromadzie". "Spokój świni - filozof Pyrron popadłszy na morzu w niebezpieczeństwo wielkiej nawałnicy, zalecał towarzyszom jako wzór do naśladowania jeno spokój świni, która podróżowała na tę burzę bez troski".
38. "Don Kichot" Miguel de Cervantes
39. "Harmonia świata" Johannes Kepler
40. "Novum Organum" Francis Bacon
41. "Pierwsze Folio" William Szekspir
42. "Dialog o dwu najważniejszych układach świata: ptolemeuszowskim i kopernikowym" Galileo Galilei
43. "Rozprawa o metodzie" Rene Descartes - "przekonania nasze kształtuje raczej zwyczaj i przykład niż jakiekolwiek pewne poznanie", "Jak mnogość praw dostarcza często usprawiedliwienia występkom, tak iż w państwie o wiele większy jest ład wówczas, gdy przy niewielkiej ilości praw są one bardzo ściśle przestrzegane".
44. "Lewiatan" Thomas Hobbes
45. "Dzieła" Gottfried Wilhelm Leibniz
46. "Myśli" Blaise Pascal - "Różnica między Chrystusem a Mahometem: Chrystus przepowiedziany, Mahomet nie przepowiedziany. Mahometanie okazywali wierność swemu prorokowi - zabijając. Chrześcijanie okazywali swą wierność Zbawicielowi - dając się zabijać". "Co jest trudniej: urodzić się czy zmartwychwstać? Czy trudniej przyjść do istnienia, czy doń wrócić? Co jest trudniejsze: stworzyć człowieka lub zwierzę, czy je odtworzyć?". "Ale nie jest sprawiedliwe aby wszyscy widzieli odkupienie". "Im więcej mamy światła, tym więcej odkrywamy wielkości i nikczemności w człowieku. Pospólstwo: ci którzy stoją wyżej. Filozofowie: zdumiewają pospolitych ludzi. Chrześcijanie: zdumiewają filozofów". "Kierujecie wzrok ku górze ale stoicie nogami na piasku, ziemia osunie się i padniecie spoglądając w niebo". "Poddanie i użycie rozumu - oto na czym polega prawdziwy Chrystianizm". "Jakże daleko jest od poznania Boga do kochania Go, aby nie stał się próżny krzyż Chrystusowy". "Mało jest prawdziwych chrześcijan, nawet co się tyczy wiary. Wielu jest którzy wierzą ale przez zabobon, wielu, którzy nie wierzą ale przez swawolę, niewielu między tymi oboma".
47. "Etyka" Baruch de Spinoza
48. "Wędrówka pielgrzyma" John Bunyan
49. "Matematyczne zasady filozofii przyrody" Isaac Newton
50. "Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego" John Locke
51. "Traktat o zasadach poznania ludzkiego" George Berkeley
52. "Nauka nowa" Giambattista Vico
53. "Traktat o naturze ludzkiej" David Hume
54. "Encyklopedia albo słownik rozumowany nauk, sztuk i rzemiosł" Denis Diderot
55. "Słownik języka angielskiego" Samuel Johnson
56. "Kandyd" Wolter - "Pewnego dnia wszystko będzie dobrze - oto cała nasza nadzieja; wszystko jest dobrze dzisiaj - oto nasze złudzenie". "Prawo tygrysie - tygrysy rozszarpują po to, aby jeść, my zaś wyniszczyliśmy się dla paragrafów - 1763 rok".
57. "Zdrowy rozsądek" Thomas Paine
58. "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów" Adam Smith
59. "Zmierzch i upadek Cesarstwa Rzymskiego" Edward Gibbon
60. "Krytyka czystego rozumu" Immanuel Kant - "Wyższe zdolności poznawcze: intelekt, władza rozpoznawania, rozum", "Nic to - puste pojęcie bez przedmiotu, - pusty przedmiot pojęcia, - pusta naoczność bez przedmiotu, - pusty przedmiot bez pojęcia", "Ponieważ przepis moralny jest zarazem moją maksymą (jak to rozum nakazuje, iż ma nią być) to będę nieuchronnie wierzył w istnienie Boga i w życiu przyszłym i jestem pewien, że nic nie mogłoby zachwiać tą wiarą, gdyż przez to zostałyby obalone moje zasady moralne, których nie mogę się wyrzec, nie stając się w swych własnych oczach godnym pogardy". "Filozofia przyrody dotyczy tego wszystkiego co istnieje, filozofia moralności tylko tego, co być powinno".
61. "Wyznania" Jean - Jacques Rousseau - "Język frankoński: mieszanina francuskiego, włoskiego, hiszpańskiego, arabskiego, tureckiego", "najlepszym sposobem otrzymania tego, czego nam trzeba, jest nie tyle prosić, co zasłużyć", "Aby móc, aby śmieć mówić wielkie prawdy, nie trzeba być zależnym od własnego powodzenia", "Materializm mędrca - dzieła tego autor nie dokończył", "Chciałbym serce pomieścić na twarzy".
62. "Rozważania o rewolucji we Francji" Edmund Burke
63. "Obrona praw kobiety" Mary Wollstonecraft
64. "Dociekania na temat zasad sprawiedliwości politycznej" William Godwin
65. "Prawo ludności" Thomas Robert Malthus
66. "Fenomenologia ducha" Georg Wilhelm Friedrich Hegel
67. "Świat jako wola i przedstawienie" Arthur Schopenhauer
68. "Wykład filozofii pozytywnej" Auguste Comte
69. "O wojnie" Carl Marie von Clausewitz - "Sojusz narzucony lub zachwiany, czyni przykrym obowiązek", "Wojna jest dziedziną niepewności: trzy czwarte tego, na czym są oparte działania wojenne, pokrywa mgła większej lub mniejszej niepewności", "Najsilniejszy impuls do działania człowiek otrzymuje wskutek powiązania uczucia i rozumu, t.j. Zdecydowanie, moc, wytrwałość i siła charakteru. Umysł raczej badawczy, niż twórczy, uogólniający a nie wpadający w szczegóły, a głowa raczej chłodna niż zapalna".
70. "Albo - albo" Soren Kierkegaard - "Mam tylko jednego przyjaciela: to echo", "Gdzie się kończy mowa, zaczyna się muzyka", "Jedna z zasad zachowania - głuchy grał, głupi tańczył", "Dobre słowo w dobrym miejscu jest jak złote jabłko na srebrnym półmisku", "Dania w XIX w. posiadała gazetę "Przyjaciel Policji", a dla emerytów-marynarzy budowano domy".
71. "Manifest Komunistyczny" Karol Marks i Fryderyk Engels
72. "Obywatelskie nieposłuszeństwo" Henry David Thoreau
73. "O powstawaniu gatunków droga doboru naturalnego" Charles Darwin
74. "O wolności" John Stuart Mill
75. "Pierwsze zasady" Herbert Spencer
76. "Badania nad mieszańcami roślin" Gregor Mendel
77. "Wojna i pokój" Lew Tołstoj - "Pański sposób myślenia...jest sposobem myślenia większości ludzi, jest niezmiennym produktem pychy, lenistwa i ignorancji", "Sumienie jest światłem boskim", "Czyś wybrał miejsce, gdzie byś mógł z pożytkiem służyć bliźniemu swemu", "Lata i Rusi do sojuszu nie zmusi".
78. "Traktat o elektryczności i magnetyzmie" James Clerk Maxwell
79. "Tako rzecze Zaratustra" Friedrich Nietzsche
80. "Objaśnianie marzeń sennych" Sigmund Freud
81. "Pragmatyzm" William James - "Możecie przekazać wiadomość chińskiej cesarzowej, albo wodzowi afrykańskich Pigmejów, albo też komukolwiek w zamieszkanym świecie. Lecz transmisja się urwie, jak gdyby na izolatorze, jeśli do tego eksperymentu wybierzecie jednego nie właściwego człowieka". "Świat jest jedynie tym, co z niego zrobiono", "Wola oszukiwania i wola zwodzenia - oto dowcipne substytuty proponowane w zamian".
82. "O szczególnej i ogólnej teorii względności" Albert Einstein
83. "Traktat o socjologii ogólnej" Vilfredo Pareto - "Gospodarka osiąga maksimum efektywności w sytuacji, gdy poprawa ekonomicznego położenia jednego uczestnika procesu gospodarczego pociąga za sobą nieuchronne pogorszenie się położenia innego uczestnika tego procesu, co, mówiąc otwarcie, zachodzi tylko wtedy, gdy większość społeczeństwa żyje w ubóstwie. Czyli zachodzi zasada: nieistotna większość - decydująca mniejszość".
84. "Typy psychologiczne" Carl Gustav Jung
85. "Ja i Ty" Martin Buber
86. "Proces" Franz Kafka
87. "Logika odkrycia naukowego" Karl Popper - "Nauka jest użytecznym narzędziem, chociaż nie może osiągnąć ani prawdy, ani prawdopodobieństwa", "Nigdy nie możemy racjonalnie uzasadnić teorii".
88. "Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza" John Maynard Keynes - "Jeśli bank zażąda mniej, niż wynosi stopa rynkowa, to będzie mógł znaleźć reflektantów na nie ograniczoną sumę kredytów, jeśli zaś zażąda więcej, niż wynosi stopa rynkowa, to zaciągać u niego pożyczki będą tylko nicponie i utracjusze", "Pomysłowość potrzebuje do pomocy bogactwa", "Dać każdemu pracę i zagospodarować każdy metr ziemi, a nie pozostawiając los miłosierdziu, lub wielkoduszności rozrzutnych jednostek".
89. "Byt i nicość" Jean Paul Sartre
90. "Droga do zniewolenia" Friedrich von Hayek
91. "Druga płeć" Simone de Beauvoir
92. "Cybernetyka, czyli sterowanie i komunikacja w zwierzęciu i maszynie" Norbert Wiener - "Cybernetyka obejmuje osiągnięcia techniczne o wielkich możliwościach - czynienia dobra i zła", "Zauważmy, na marginesie, że uśmiercenie chorego ułatwia opiekę nad nim jeszcze bardziej".
93. "Rok 1984" George Orwell
94. "Opowieści Belzebuba dla wnuka" Grigorij Iwanowicz Gurdżijew
95. "Dociekania filozoficzne" Ludwig Wittgenstein - "Nie można czegoś zauważyć - bo ma się to stale przed oczami", "Zdaniem jest wszystko, co może być prawdą lub fałszem", "W jaki sposób pewność, że tak jest, przejawia się w działaniu człowieka?", "Gdybym był niezwykle zdolnym malarzem, to umiałbym może przedstawić w obrazach spojrzenie prawdziwej i udawanej miłości".
96. "Struktury syntaktyczne" Noam Chomsky
97. "Struktura rewolucji naukowych" Thomas Samuel Kuhn
98. "Mistyka kobiecości" Betty Friedan
99. "Myśli przewodniczącego Mao" Mao Zedong
100."Poza wolnością i godnością" Burrhus Frederic Skinner.

Pozycje wyróżnione są dostępne w wałbrzyskiej Bibliotece, albo w wypożyczalni, albo w czytelni.

Ryszard Wieczorek


dr BOHDAN URBANKOWSKI
Debata z 26.11.2013 r.
Pisarz, który nie chciał być agentem i przez to bywał wyrzucany z pracy. Jest członkiem SAP - Stowarzyszenia Autorów Polskich,
pisarz dramaturg, poeta, filozof, autor 4 tomowej "Czerwonej Mszy"

Autor następujących tytułów:

"Czerwona Msza" I-IV tomy
"Głosy"
"Jeśli zapomnę o nich"
"Historia filozofii polskiej"
"Oparci o śmierć"

OTWÓRZ...
Gdzie jest twoja Msza, kapłanie?
Wydawnictwo Te Deum - książki, 2005 ss. 240, format A5, miękka oprawa
Na kartach tej książki siedemnastu księży opowiada, jak doszło do tego, że odprawiają nie nową Mszę, ale Mszę trydencką. Niektórzy z nich, wyświęceni przed II Soborem Watykańskim, nigdy nie odprawiali nowej Mszy. Inni odprawiali ją, od kiedy została wprowadzona w roku 1969, ale ostatecznie odeszli od niej. Jeszcze inni, uformowani w posoborowych seminariach i wyświęceni po roku 1970, porzucili nowy ryt dla Mszy trydenckiej. „Zanim znalazłem ucieczkę we Mszy trydenckiej, byłem bliski porzucenia kapłaństwa... Uświadomiłem sobie, że to nie jest Msza, którą chcę odprawiać... Brak uszanowania w nowej Mszy jest uderzający... Tracimy ogromną liczbę wiernych, którzy widząc cały ten bałagan, mówią: Dajmy sobie z tym spokój... Czułem się szalenie zagubiony... Czułem, jakby w moją duszę wbijano miecz... Nowa Msza doprowadzała mnie do szału” — oto słowa, które padają z ust tych odważnych kapłanów. Oby wielu innych księży, podobnie jak oni, znalazło ukojenie w czcigodnym katolickim rycie Mszy św.!
OTWÓRZ...
Maria Valtorta
Poemat Boga - Człowieka
wydanie w 2 tomach
Wydawnictwo Michalineum Warszawa
format: 145x205, stron: 1048, oprawa: miękka
Dzieło to zostało napisane w latach 1943-1947
OTWÓRZ...
Platon
Państwo
Kiedy ateński sąd ludowy skazał na śmierć za nieobyczajność i psucie młodzieży, Sokratesa, mistrza Platona, autor Państwa zaczął zadawać sobie pytania, na które chyba nikt do dzisiaj nie znalazł odpowiedzi. Czy demokracja jest najlepszym możliwym ustrojem państwa? Czy słuszne jest, aby głos mędrca ważył tyle samo co głos pijaka i obiboka? Jak zapobiec nieszczęściom zrodzonym przez głupotę, chciwość i żądzę władzy elit? Jak uniknąć anarchizujących, destrukcyjnych skutków nadmiaru wolności jednostki?
OTWÓRZ...
Jacek Woroniecki
Katolicka Etyka Wychowawcza tom 1-3
Stan: Nowy produkt

Prezentujemy nowe wydanie fundamentalnego dzieła jednego z wybitniejszych filozofów XX w. Obecne wydanie obejmuje tekst Etyki w trzech tomach (t. 1: etyka ogólna, t. 2-3: etyka szczegółowa), biogram autora zawierający bibliografię oraz uwagi o doniosłości dzieła z uwagi na jego głębię antropologiczną, a także indeksy: osobowy i rzeczowy. Ponieważ poprzednie wydanie zostało ocenzurowane we fragmentach dotyczących sprawiedliwości, gdzie autor wskazywał i komentował błędy ustroju komunistycznego, praca redakcji nad nową edycją dotyczyła przede wszystkim uzupełnienia tekstu o fragmenty usunięte przez cenzurę.
OTWÓRZ...
Witold Gadowski i Tomasz Krzyżanowski
Komentarz Tygodnia 27.06.2019: Pamięci Tomasza Krzyżanowskiego
Nad polskim morzem, a w tle śpiewająca natura mądrzejsza od samorządowców, o amerykańskim lewackim stanie Georgia, gdzie pojedzie Clint Eastwood i nakręci film o komunizmie w USA, o komunizmie w Polsce - tym nierozliczonym i nierozliczanym także z lewackich samorządów w Gdańsku, Warszawie, Wrocławiu, Wałbrzychu i.t.d....i o BOGU!
OTWÓRZ...

06.06.2020

Marek Nowakowski. Literackie peryferia totalitaryzmu (Teologia Polityczna)

 


 

ROK 2018 ROKIEM ZBIGNIEWA HERBERTA



"Pan Cogito"

Zbigniew Herbert

"Kaligula"


Czytając stare kroniki, poematy i żywoty Pan Cogito doświadcza czasem uczucia fizycznej obecności osób dawno zmarłych

Mówi Kaligula:

spośród wszystkich obywateli Rzymu
kochałem tylko jednego
Incitatusa - konia

kiedy wszedł do senatu
nieskazitelna toga jego sierści
lśniła niepokalanie wśród obszytych purpurą tchórzliwych morderców

Incitatus był pełen zalet
nie przemawiał nigdy
natura stoicka

myślę że nocą w stajni czytał filozofów

kochałem go tak bardzo że pewnego dnia postanowiłem go ukrzyżować
ale sprzeciwiała się temu jego szlachetna anatomia

obojętnie przyjął godność konsula
władzę sprawował najlepiej
to znaczy nie sprawował jej wcale
nie udało się nakłonić go do trwałych związków miłosnych

z drogą żoną moją Caesonią
więc nie powstała niestety linia cesarzy – centaurów

dlatego Rzym runął

postanowiłem mianować go bogiem
lecz dziewiątego dnia przed kalendami lutowymi
Cherea Korneliusz Sabinus i inni głupcy przeszkodzili tym zbożnym zamiarom

spokojnie przyjął wiadomość o mojej śmierci
wyrzucono go z pałacu i skazano na wygnanie
zniósł ten cios z godnością
umarł bezpotomnie
zaszlachtowany przez gruboskórnego rzeźnika z miejscowości Akcjum

o pośmiertnych losach jego mięsa
milczy Tacyt


JACEK KACZMARSKI

"Mury"


On natchniony i młody był, ich nie policzyłby nikt
On im dodawał pieśnią sił, śpiewał że blisko już świt.
Świec tysiące palili mu, znad głów podnosił się dym,
Śpiewał, że czas by runął mur...
Oni śpiewali wraz z nim:

Wyrwij murom zęby krat!
Zerwij kajdany, połam bat!
A mury runą, runą, runą
I pogrzebią stary świat!

Wkrótce na pamięć znali pieśń i sama melodia bez słów
Niosła ze sobą starą treść, dreszcze na wskroś serc i głów.
Śpiewali więc, klaskali w rytm, jak wystrzał poklask ich brzmiał,
I ciążył łańcuch, zwlekał świt...
On wciąż śpiewał i grał:

Wyrwij murom zęby krat!
Zerwij kajdany, połam bat!
A mury runą, runą, runą
I pogrzebią stary świat!

Aż zobaczyli ilu ich, poczuli siłę i czas,
I z pieśnią, że już blisko świt szli ulicami miast;
Zwalali pomniki i rwali bruk - Ten z nami! Ten przeciw nam!
Kto sam ten nasz najgorszy wróg!
A śpiewak także był sam.

Patrzył na równy tłumów marsz,
Milczał wsłuchany w kroków huk,
A mury rosły, rosły, rosły
Łańcuch kołysał się u nóg...

Patrzy na równy tłumów marsz,
Milczy wsłuchany w kroków huk,
A mury rosną, rosną, rosną
Łańcuch kołysze się u nóg...

Jacek Kaczmarski (1978)

18.09.2018

"Niebezpieczne związki Donalda Tuska"

Wojciech Sumliński, najbardziej inwigilowany dziennikarz śledczy w Polsce i Tomasz Budzyński, major Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w swojej najmocniejszej książce odsłaniają nam niebezpieczne związki Donalda Tuska z niemieckim wywiadem.


18.08.2018

Film z debaty o George'u Orwellu

Równo tydzień temu w redakcji Teologii Politycznej dyskutowaliśmy o George'u Orwellu - przenikliwym obserwatorze życia społecznego, komentatorze politycznym i artyście proponującym pewien model zaangażowania w sprawy wspólnotowe. Dziś udostępniamy zapis wideo tego spotkania.

Półtorej godziny dyskusji z udziałem Piotra Goćka, Piotra Graczyka i Jakuba Pydy - teraz na ekranie komputera i telefonu. Czy warto czytać dziś Orwella? Jakiej rzeczywistości broni autor "Roku 1984"? Co ma do powiedzenia współczesnym mu Anglikom? Na czym polega Orwellowskie rozumienie socjalizmu? A także co ma wspólnego patriotyzm i zakorzenienie? Te wszystkie kwestie znalazły się w centrum uwagi w trakcie tej debaty. Obejrzyj już teraz:

Relacja ze spotkania autorstwa Natalii Alicji Szerszeń:
KLIKNIJ TU


27.09.2018

"Portret końca wieku"

Witold Gadowski recytuje fragment tytułowgo wiersza Zbigniewa Herberta o...Merkel, Gersdorf, carycy

22.09.2018

Warszawski Festiwal Herbertowski

Teologia Polityczna i Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny mają zaszczyt Państwa zaprosić na Warszawski Festiwal Herbertowski - jedno z najważniejszych wydarzeń Roku Zbigniewa Herberta uchwalonego przez Sejm w 20. rocznicę śmierci poety. Czeka nas wyjątkowy cykl czterech spotkań poświęconych myśli i twórczości autora Pana Cogito. Każde wydarzenie składać się będzie z dwóch części: pokazu filmu oraz panelu dyskusyjnego z udziałem najwybitniejszych znawców twórczości Herberta (literaturoznawców, filozofów, historyków idei i ludzi kultury). Debatę przeplatać będzie lektura wybranych utworów Herberta, które zaprezentują publiczności znani aktorzy filmowi i teatralni.

1. HERBERT-POETA (9 X 2018)

W spotkaniu udział wezmą:

Małgorzata Mikołajczak - Profesor literaturoznawstwa, badaczka poezji współczesnej, w tym twórczości Zbigniewa Herberta. Kierownik Zakładu Teorii Literatury i Krytyki Literackiej w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Andrzej Franaszek - Krytyk literacki, pracownik Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, sekretarz Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta, współpracownik "Tygodnika Powszechnego". Autor m.in. książek Miłosz. Biografia oraz Herbert. Biografia.

Tadeusz Dąbrowski - Poeta, krytyk literacki, eseista, redaktor dwumiesięcznika literackiego "Topos", laureat Nagrody Fundacji im. Kościelskich, wyróżniony "Małym Berłem" Fundacji Kultury Polskiej, które otrzymał z rąk Tadeusza Różewicza. Opublikował 7 tomów wierszy, ostatnio Środek wyrazu. Jego wiersze są tłumaczone na ponad 20 języków.

Utwory czyta Dariusz Jakubowski - aktor filmowy i teatralny, trzydzieści lat związany z Teatrem Studio, twórca spektakli łączących muzykę i słowo, występuje też w projektach filharmonii i orkiestr symfonicznych.

Po dyskusji wyświetlony będzie film Potęga smaku (reż. Adam Pawłowicz).

WARSZAWSKI FESTIWAL HERBERTOWSKI // Herbert POETA - transmisja

2. HERBERT-FILOZOF (16 X 2018)

W spotkaniu udział wezmą:

Wojciech Kudyba - Profesor nauk humanistycznych, historyk literatury, kierownik Katedry Literatury XX wieku UKSW, pisarz i krytyk literacki. W badaniach nad poezją współczesną zgłębia m.in. związki literatury z problematyką filozoficzną i duchową.

Dariusz Gawin - Profesor nauk społecznych, historyk idei, filozof i publicysta, podejmuje badania nad historią polskiej myśli politycznej i społecznej, filozofią polityczną oraz związkami literatury i filozofii.

Karol Hryniewicz - Doktor nauk humanistycznych, literaturoznawca, badacz twórczości Zbigniewa Herberta, zajmuje się poezją współczesną, estetyką filozoficzną i filozoficznymi kontekstami literatury.

Utwory czyta Joanna Szczepkowska - aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, pisarka i felietonistka, grała w Teatrze Współczesnym, Teatrze Polskim, Teatrze Powszechnym, Teatrze Dramatycznym i Teatrze Studio w Warszawie, założycielka warszawskiego Teatru Na Dole.

Po dyskusji wyświetlony będzie film Kłopot z istnieniem Henryka Elzenberga (reż. Paweł Woldan).

WARSZAWSKI FESTIWAL HERBERTOWSKI // Herbert FILOZOF - transmisja

3. HERBERT-OBYWATEL (23 X 2018)

W spotkaniu udział wezmą:

Przemysław Czapliński - Profesor nauk humanistycznych, krytyk literacki, badacz literatury współczesnej, zajmuje się m.in. socjologią literatury oraz historią społecznych emocji.

Maciej Urbanowski - Profesor nauk humanistycznych, historyk literatury polskiej, krytyk literacki, edytor, badacz literatury współczesnej, współzałożyciel dwumiesięcznika "Arcana".

Bronisław Wildstein - Pisarz, dziennikarz, publicysta, laureat Nagrody Fundacji im. Kościelskich i Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza.

Utwory czyta Andrzej Ferenc - aktor filmowy i teatralny, lektor, narrator, reżyser i wykładowca akademicki, grał w Teatrze Rozmaitości, Teatrze Dramatycznym i Teatrze Współczesnym w Warszawie, założyciel sceny w Domu Literatury w Warszawie.

Po dyskusji wyświetlony będzie film Obywatel poeta (reż. Jerzy Zalewski).

WARSZAWSKI FESTIWAL HERBERTOWSKI // Herbert OBYWATEL - transmisja

4. HERBERT-(RE)INTEGRACJA (30 X 2018)

W spotkaniu udział wezmą:

Krzysztof Koehler - Doktor habilitowany nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, poeta, eseista, krytyk literacki.

Józef Maria Ruszar - Doktor nauk humanistycznych, literaturoznawca, filozof, inicjator Warszawskiego Festiwalu Poezji imienia Zbigniewa Herberta i Warsztatów Herbertowskich, wydawca serii "Biblioteka Pana Cogito".

Antoni Libera - Pisarz, tłumacz, reżyser teatralny, doktor nauk humanistycznych, krytyk literacki, znawca twórczości Samuela Becketta.

Utwory czyta Andrzej Mastalerz - aktor teatralny i filmowy, reżyser, występował na deskach Teatru Studio, Teatru Powszechnego i Teatru Polskiego w Warszawie.

Po dyskusji wyświetlony będzie film Fresk w kościele (reż. Piotr Załuski).

WARSZAWSKI FESTIWAL HERBERTOWSKI // Herbert (RE)INTEGRACJA - transmisja ------------------------------------------------------------

Odwiedza nas 27 gości oraz 0 użytkowników.